Badania dla par leczących się na niepłodność

BADANIA DLA PAR LECZĄCYCH SIĘ NA NIEPŁODNOŚĆ

Niepłodność definiowana jest współcześnie przez Światową Organizację Zdrowia (WHO), jako niemożność zajścia w ciążę pomimo regularnego współżycia płciowego (3–4 razy w  tygodniu), utrzymywanego powyżej 12 miesięcy, bez stosowania jakichkolwiek środków antykoncepcyjnych.

Szacuje się, że z tym problemem zmaga się ok. 10-15% par starających się o dziecko. W związku z przybywającą liczbą osób zgłaszających się do specjalistów w tej dziedzinie, niepłodność  to już nie tylko szeroki problem medyczny, ale także i społeczny.

 

Najczęstsze przyczyny niepłodności u kobiet:

  • zaburzenia hormonalne
  • zespół policystycznych jajników
  • zaburzenia owulacji
  • niedrożność jajowodów
  • endometrioza
  • wady anatomiczne układu rozrodczego
  • czynniki infekcyjne w obrębie układu moczowo-płciowego
  • choroby metaboliczne

Najczęstsze przyczyny niepłodności u mężczyzn:

  • zaburzenia hormonalne
  • wrodzone/nabyte uszkodzenie jąder
  • czynniki zewnętrzne t.j. czynniki infekcyjne, środowiskowe, immunologiczne
  • choroby układowe m.in. układu krążenia, choroby tarczycy, cukrzyca, przewlekłe zapalenie nerek
  • zaburzenia odżywiania

Należy również pamiętać, że wzrost ryzyka wystąpienia niepłodności rośnie wraz z wiekiem, u mężczyzn powyżej 40. roku życia, natomiast u kobiet powyżej 30. roku życia.

 

Diagnostyka niepłodności:

U kobiety powinno zostać przeprowadzone badanie:

  • podmiotowe (wywiad),
  • przedmiotowe wraz z badaniem ginekologicznym,
  • wybrane badania laboratoryjne,
  • badania obrazowe: ultrasonografia-USG, histerosalpingografia- HSG i ultrasonograficzna histerosalpingosonografia kontrastowa- HyCoSy,

- badania laboratoryjne:

Badania te obejmują oznaczenie stężeń:

- hormonów gonadotropowych (FSH-folitropina, LH-lutotropina)
FSH u kobiet pobudza dojrzewanie pęcherzyków jajnikowych i wydzielanie estrogenów w komórkach ziarnistych pęcherzyków jajnikowych. Jego znaczny wzrost spowodowany jest wygasaniem czynności hormonalnej gonad, który najczęściej obserwujemy w okresie menopauzy.
LH doprowadza do pęknięcia pęcherzyka jajnikowego (owulacji), zaś jego szczytowe stężenie obserwujemy w ostatnich dniach fazy pęcherzykowej cyklu miesiączkowego.

- hormonów steroidowych (progesteron, estradiol, testosteron)
Badanie stężenia progesteronu stosowane jest m.in. w ocenie czynności ciałka żółtego. Istotnym elementem oceny przyczyny niepłodności jest oznaczenie poziomu hormonów płciowych męskich, m.in. testosteronu ponieważ jego nadmiar może być przyczyną zaburzeń miesiączkowania i może być przyczyną bezpłodności.

- prolaktyny
Prolaktyna wytwarzana jest głównie w przysadce mózgowej. Pobudza do wzrostu gruczoły sutkowe podczas ciąży wywołując laktację. Wysokie stężenie prolaktyny hamuje wydzielanie hormonu folikulotropowego (FSH) i luteinizującego(LH), blokując owulację i menstruację. Dlatego znaczny wzrost tego hormonu (hiperprolaktynemia) może być jedną z głównych przyczyn niepłodności u kobiet.

- AMH
Hormon produkowany w pęcherzykach jajnikowych, sprawuje kontrolę nad prawidłowym wzrostem pęcherzyków pierwotnych jajnika. Jego poziom zmniejsza się wraz z wiekem, stąd jest on markerem wygasania aktywności jajnikowej. Poziom AMH nie jest uwarunkowany cyklem miesiączkowym kobiety. Oznaczenie AMH jest również pomocne w diagnozowaniu zespołu policystycznych jajników (PCOS), który znacząco wpływa na płodność kobiety.

- Inhibina B
To substancja, która jest wytwarzana u kobiet w komórkach ziarnistych. Jeste podstawowym, obok AMH, markerem rezerwy jajnikowej, czyli pulą pęcherzyków jajnikowych zdolnych do przekształcenia się w komórki jajowe .

 - hormonów tarczycy (TSH, FT3, FT4)

Hormony tarczycy mają istotny wpływ na przebieg cyklu miesiączkowego. Ponadto odpowiadają za regulację procesów przemiany materii, wzrost i rozwój komórek, oraz procesy regeneracyjne w obrębie wszystkich komórek organizmu.