Czy zastanawiałaś się kiedyś, co dokładnie widać podczas badania USG w ciąży i dlaczego lekarz zaleca je w określonych etapach? USG prenatalne to jedno z najważniejszych badań w czasie ciąży – pozwala ocenić rozwój Twojego dziecka i wykryć ewentualne nieprawidłowości, zanim maluszek pojawi się na świecie. Przeczytaj ten artykuł aby dowiedzieć się, czym jest USG prenatalne, kiedy należy je wykonać i jakie informacje może dostarczyć przyszłym rodzicom.
USG prenatalne jest jednym z badań przesiewowych wykonywanych w trakcie trwania ciąży. W zależności od stopnia zaawansowania ciąży, a także potrzeb może ono zostać wykonane przez powłoki brzuszne lub pochwę. Jest to badanie prenatalne, które umożliwia ocenę ryzyka wystąpienia wad genetycznych, a także pozwala na wykrycie anomalii anatomicznych płodu. Zalecane jest wykonanie badania USG w każdym trymestrze ciąży.
Czym są badania prenatalne i dlaczego są tak ważne?
Badania prenatalne są bardzo istotnym elementem dobrze prowadzonej ciąży, ponieważ dzięki nim możliwe jest określenie ryzyka wystąpienia wad genetycznych płodu. Uwidaczniają one również wady rozwojowe, co pozwala na ich wczesną diagnostykę, a także leczenie.
Niektóre z wad da się leczyć już w trakcie życia płodowego, dlatego wykrycie ich na wczesnym etapie ciąży jest tak ważne. Dodatkowo informacja o występujących nieprawidłowościach umożliwia przygotowanie sprzętu, a także zespołu, który zaraz po narodzinach dziecka obejmie go specjalistyczną opieką medyczną.
Ogromnym atutem nieinwazyjnych badań prenatalnych jest ich bezpieczeństwo. W żaden sposób nie wpływają one na zdrowie matki oraz dziecka. W trakcie ich wykonywania nie ingeruje się w środowisko życia płodu, a ich przeprowadzenie nie prowadzi do powstawania powikłań. Zarówno USG prenatalne, a także testy biochemiczne z krwi matki stanowią podstawę przesiewowej diagnostyki prenatalnej.
Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników zaleca, aby nieinwazyjne badania prenatalne w kierunku najczęściej spotykanych wad rozwojowych i nieprawidłowości genetycznych były proponowane wszystkim ciężarnym w Polsce, niezależnie od wieku.
Skorzystaj z bezpłatnych badań prenatalnych NFZ w I i II trymestrze, dostępnych dla każdej kobiety w ciąży, bez względu na wiek – wystarczy mieć skierowanie! Jeśli go nie masz, zadzwoń do nas. Pomożemy Ci je uzyskać i umówić termin badania.
Rodzaje badań prenatalnych – inwazyjne i nieinwazyjne
Badania nieinwazyjne
USG prenatalne jest najczęściej wykonywanym badaniem w ciąży. Umożliwia ocenę rozwoju narządów wewnętrznych, wieku ciąży, a także rozwoju łożyska. Dodatkowo pozwala na wykonanie pomiarów określających czy rozwój płodu odbywa się prawidłowo. Dzięki temu badaniu przyszła mama może poznać płeć dziecka.
Poza badaniami ultrasonograficznymi do nieinwazyjnych badań prenatalnych należą również badania biochemiczne takie jak test podwójny oraz test potrójny. Na test podwójny składa się ocena ciążowego białka A (PAPP-A) i wolnej podjednostki beta hCG. Wykonuje się go w I trymestrze ciąży między 10. a 13. tygodniem trwania ciąży. W połączeniu z wynikiem USG genetycznego pozwala on wykryć zwiększone prawdopodobieństwo wystąpienia wad chromosomalnych na wczesnym etapie życia płodowego, co umożliwia wdrożenie dalszej diagnostyki prenatalnej. Zaś test potrójny stanowi uzupełnienie II badania prenatalnego USG. Wykonywany jest najczęściej między 15. a 17. tygodniem ciąży. To badanie prenatalne obejmuje pomiar wartości alfa-fetoproteiny, całkowitego beta hCG oraz wolnego estriolu. Umożliwia również wykrycie zwiększonego ryzyka zespołu Downa i zespołu Edwardsa, a także innych wad genetycznych.
Kolejnym nieinwazyjnym badaniem biochemicznym jest test NIPT (np. badanie NIFTY), który wykonuje się po pobraniu krwi od matki izolując z niego wolne DNA płodu. Przeprowadzany jest po 10. tygodniu ciąży. Pozwala na wykrycie wad genetycznych u dziecka. Czułość testu NIFTY wynosi aż 99%.
W poradni badań prenatalnych możesz wykonać także USG serca płodu (echo serca) – nieinwazyjne badanie, które pozwala ocenić anatomię i czynność serca dziecka już w łonie matki. Badanie to wykonywane jest najczęściej w II trymestrze ciąży, ale w razie potrzeby można je przeprowadzić wcześniej. Echo serca płodu umożliwia wczesne wykrycie wad wrodzonych serca i pozwala lekarzom na przygotowanie odpowiedniej opieki medycznej po narodzinach dziecka.
Badania inwazyjne
W sytuacji, gdy badania nieinwazyjne wykażą nieprawidłowość, a także zwiększone ryzyko wystąpienia wad płodu zgodnie z zaleceniami lekarskimi należy wykonać badania inwazyjne. Są to badania rozstrzygające.
Jednym z nich jest amniopunkcja, która polega na pobraniu materiału (niewielkiej ilości płynu owodniowego) pod kontrolą USG. Najczęściej wykonywana jest po 15. tygodniu ciąży. W badaniu oceniane są aberracje chromosomowe co pozwala wykryć najczęstsze trisomie, a także zespół Turnera, Klinefeltera oraz triploidie.
Innym inwazyjnym badaniem prenatalnym jest biopsja kosmówki, która wykonuje się między 8. a 11. tygodniem ciąży. Polega na pobraniu do badania fragmentu kosmówki drogą przezbrzuszną lub przezpochwową. Najtrudniejszym prenatalnym badaniem jest kordocenteza, która polega na pobraniu krwi z żyły pępowinowej. Należy pamiętać, że biopsja trofoblastu, amniopunkcja i kordocenteza to badanie prenatalne inwazyjne, więc zleca je lekarz w sytuacji dużego ryzyka wystąpienia wad wrodzonych.
Każda kobieta w ciąży według zaleceń Polskiego Towarzystwa Ginekologów powinna wykonać trzy ultrasonograficzne badania prenatalne. W I i II trymestrze są one refundowane. Również wykonanie testu PAPP-A jest darmowe. W razie zwiększonego ryzyka wad wrodzonych lub chorób genetycznych również badania inwazyjne, na które kieruje lekarz są finansowane przez NFZ.
Dlaczego warto wykonać prenatalne USG?
- Badania prenatalne USG są źródłem istotnych informacji o budowie i rozwoju płodu.
- Dzięki nim możliwa jest ocena wzrastania płodu, jego budowy anatomicznej oraz czynności.
- Istotna jest również możliwość zbadania łożyska, sprawdzenie jego wymiarów i lokalizacji, które mogą mieć wpływ na sposób rozwiązania ciąży.
- USG płodu pozwala na wykrywanie wad wrodzonych i chorób genetycznych już na początku ciąży, co może przyspieszyć włączenie odpowiedniego leczenia.
- Badanie USG pozwala również na wczesną ocenę rozwoju cewy nerwowej, a także uwidacznia wady serca płodu.
- Dzięki możliwością aparatów ultrasonograficznych możliwe jest również obliczanie poziomu ryzyko wystąpienia wrodzonych i genetycznych wad. Co za tym idzie w razie konieczności zlecanie kolejnych badań genetycznych potwierdzających uzyskany wynik.
Wykrycie wady w okresie płodowym zwiększa szanse na skuteczne leczenie. Szczególnie należy wykonać USG prenatalne u kobiet w ciąży po 35. roku życia, wtedy, gdy u rodziców występują wady genetyczne, a także w przypadku komplikacji lub nieprawidłowości przebiegu poprzedniej ciąży.
Sprawdź idealny moment na USG prenatalne – skorzystaj z naszego kalkulatora i zaplanuj wizytę w najbardziej odpowiednim czasie dla Twojego dziecka.
Badania prenatalne USG– jak przebiegają i kiedy się je wykonuje
Ultrasonograficzne badanie prenatalne w pierwszym trymestrze ciąży nazywane jest genetycznym. Należy je wykonać między 12 tygodniem a 13 tygodniem i 6 dniem ciąży.
Badanie USG I trymestru
Jak wygląda USG prenatalne? Wykonuje się je najczęściej przezbrzusznie i przezpochwowo. W trakcie jego trwania ocenia się: długość siedzeniowo- ciemieniową, czyli długość płodu, ilość pęcherzyków ciążowych i płodów, anatomię płodu biorąc pod uwagę czaszkę, kręgosłup, klatkę piersiową, żołądek i kończyny. Ocenie poddaje się również serce płodu. Pierwsze USG prenatalne pozwala również określić ryzyko wystąpienia aberracji chromosomalnych, dlatego istotny jest pomiar częstości rytmu serca płodu, ocena kości nosowej, a także przezierności karkowej dziecka. Należy je wykonać również, aby określić wiek ciążowy. Biorąc pod uwagę otrzymane wyniki, wywiad rodzinny, a także rezultat testu podwójnego możliwe jest wyliczenie ryzyka wystąpienia zespołów genetycznych.
Badanie USG II trymestru
USG drugiego trymestru wykonuje się ok. 20 tygodnia ciąży. To prenatalne USG nazywane jest połówkowym, ponieważ jego czas wykonania przypada mniej więcej w połowie trwania ciąży. W trakcie trwania badania ultrasonograficznego ocenie podajemy całą anatomię płodu. Zaczynając od czubka głowy aż do pięt. Dokonuje się pomiarów kości ramiennej, kości promieniowej, szerokości czaszki oraz jej obwodu. Mierzy się fałd karkowy, obwód brzuszka, a także pobiera wymiar móżdżku. W trakcie prowadzenia pomiarów dokonuje się równie ocenę budowy anatomicznej płodu, biorąc pod uwagę każdą część ciała. W trakcie trwania badania prenatalnego bierzemy także pod uwagę wartości markerów chorób genetycznych. USG prenatalne pozwala również ocenić długość szyjki macicy. Umożliwia ono szybkie wdrożenie profilaktyki porodu przedwczesnego jeżeli sytuacja tego wymaga.
Badanie USG III trymestru
Badanie prenatalne USG III trymestru należy wykonać pomiędzy 28. a 32. tygodniem ciąży. Pozwala ono na kontrolę wzrostu i ocenę rozwoju dziecka. W trakcie trwania badania USG dokonuje się pomiarów, które następnie weryfikuje się z siatkami centylowymi. Dzięki temu można uzyskać informację czy płód rozwija się zgodnie z wiekiem ciążowym. Istotnym parametrem, który poddaje się ocenie w trakcie USG prenatalnego jest pomiar przewidywanej masy płodu. Umożliwia to wykrycie hipotrofii lub makrosomii płodu, a tym samym dostosowanie dalszej diagnostyki, leczenia, a także zaplanowania postępowania okołoporodowego.
Należy wykonać wszystkie badania USG prenatalne w odpowiednich tygodniach ciąży, gdyż stanowią one ogromną wartość diagnostyczną. Umożliwiają one wczesne wykrycie wad rozwojowych, a także poddanie szczegółowej ocenie budowę anatomiczną płodu. Badanie prenatalne wykonuje się również, aby poddać ocenie rozwój cewy nerwowej, której odpowiedni rozwój warunkuje powstanie układu nerwowego. USG prenatalne pozwala również wykryć anatomiczne wady serca płodu, a także innych narządów wewnętrznych np. nerek.
Wizyta u genetyka
W poradni badań prenatalnych w DCG masz także możliwość konsultacji z lekarzem-genetykiem, który pomoże dokładnie ocenić wyniki badań USG i testów biochemicznych. Spotkanie z genetykiem pozwala na omówienie ryzyka wystąpienia wad genetycznych oraz zaplanowanie dalszej diagnostyki, jeśli zajdzie taka potrzeba. Dzięki temu przyszli rodzice otrzymują pełniejszy obraz stanu zdrowia dziecka i mogą spokojnie przygotować się na kolejne etapy ciąży.
Badanie USG – Co daje przyszłym rodzicom i dlaczego należy je wykonać
Badania prenatalne to dziś standard opieki nad każdą ciążą. Podstawowe badania są refundowane przez NFZ i dostępne dla wszystkich przyszłych mam.
Dla przyszłych rodziców to nie tylko medyczna formalność, ale przede wszystkim źródło spokoju i poczucia bezpieczeństwa. Wiedza o tym, jak rozwija się dziecko, pozwala cieszyć się ciążą i świadomie przygotować się na rodzicielstwo.
Chcesz umówić wizytę lub uzyskać więcej informacji? Skontaktuj się z nami– zaproponujemy termin badań prenatalnych i odpowiemy na wszystkie pytania!