Szczelina odbytu

Szczelina odbytu jest podłużnym owrzodzeniem, pęknięciem, rozerwaniem kanału odbytu, w pierwotnej formie najczęściej płytkim.
Problem ten może dotykać zarówno kobiet jak i mężczyzn. U kobiet przyczyną może być długotrwały poród lub duża liczba porodów. Ponadto czynnikami powstawania tego problemu mogą być: zaparcia, zaburzenia motoryki jelit, niedokrwienie zwieracza odbytu, a także biegunki. Niewyleczona szczelina odbytu może prowadzić do nawrotów choroby. Najczęstszymi objawami są  przede wszystkim silny ból, krwawienie, swędzenie i  wydzielina, które składają się na obraz tzw. mokrego odbytu. Forma ostra szczeliny odbytu jest trudnym do wygojenia schorzeniem, które po kilku tygodniach może przekształcić się w formę przewlekłą. Dlatego niezwłocznie należy skontaktować się z lekarzem, by poddać się odpowiedniej terapii.
W odróżnieniu od innych chorób proktologicznych, szczelina odbytu ma bardzo typowe objawy.

W szczelinie ostrej na pierwszy plan wysuwa się ból pojawiający się wraz z oddawaniem stolca. Nasilenie bólu może być różne – od silnego do ledwo wyczuwalnego, a ból utrzymuje się nawet do kilku godzin po oddanym stolcu. Wraz z przejściem w szczelinę przewlekłą ból łagodnieje w swojej intensywności. Często pacjenci zauważają ślady krwi na stolcu lub papierze toaletowym. W badaniu obserwuje się zwiększone napięcie mięśni zwieraczy, a przez to całego odbytu. Wraz z przechodzeniem w szczelinę przewlekłą, zaczyna dominować wyczuwalne owrzodzenie i zwiększa się tendencja do sączenia wydzieliny z odbytu, która ostatecznie często wywołuje podrażnienie skóry, świąd i pieczenie.

Leczenie

Celem leczenia szczeliny odbytu jest zmniejszenie napięcia zwieracza wewnętrznego odbytu, prowadzące do poprawy ukrwienia i wygojenia się ubytku błony śluzowej. W pierwszej kolejności, w przypadku szczelin ostrych, stosuje się leczenie zachowawcze. Leczenie operacyjne jest stosowane jedynie w przypadkach nawrotu choroby lub postaci opornych na leczenie.
Leczenie zachowawcze powinno być co najmniej trzykierunkowe, aby jak najskuteczniej przerwać sekwencję elementów błędnego koła chorobowego. Z reguły obejmuje ono:

  • zmniejszenie bólu,
  • uregulowanie wypróżnień (dieta i preparaty bogate w błonnik, zmiękczenie stolca),
  • obniżenie napięcia zwieracza wewnętrznego odbytu (farmakologicznie: leki, mechanicznie: rozszerzacze analne).

Cierpiącym pacjentom ulgę przynoszą stosowane miejscowo w postaci maści, kremów lub czopków (lignokaina) lub ogólnie (niesterydowe leki przeciwzapalne i przeciwbólowe), powszechnie dostępne w aptekach preparaty.

Uregulowanie wypróżnień stoi u podstaw postępowania leczniczego. Jest w zasięgu ręki każdego pacjenta. Na działanie takie składa się dieta bogatobłonnikowa (nieprzetworzone warzywa i owoce, otręby) wraz z odpowiednią ilością płynów (najlepiej woda niegazowana, więcej niż 2 litry na dobę) i unikanie ostrych przypraw (pieprz, papryka, chili). Środkami o sprawdzonym działaniu są również preparaty babki lancetowatej (Plantago ovata, np. Ispagul, Mucofalk). Postępowanie dietetyczne wraz ze stosowaniem rozszerzaczy analnych powinno stanowić propozycję leczniczą dla większości pacjentów.

Nasze Centrum ma do zaoferowania innowacyjne zabiegi leczenia szczeliny odbytu:

  • Ostrzykiwanie szczeliny odbytu toksyną botulinową (Botox),
  • Wycięcie szczeliny (elektrokoagulacja lub laser CO2)
  • Kriochirurgia,
  • Operacja szczeliny odbytu z pełnym wycięciem kompleksu szczeliny.



LECZENIE SZCZELINY ODBYTU

  • OSTRZYKIWANIE SZCZELINY ODBYTU TOKSYNĄ BOTULINOWĄ (BOTOX)
    Zastrzyki z toksyny botulinowej są w pełni bezpiecznym środkiem leczniczym i dającym najmniej powikłań w stosunku do innych środków rozkurczających zwieracz wewnętrzny odbytu. Podaje się ją w jednym wstrzyknięciu pomiędzy zwieracz wewnętrzny i zewnętrzny lub wprost do zwieracza wewnętrznego. Rozluźnienie zwieracza utrzymuje się 2-3 miesiące, a działania niepożądane nie są zbyt częste.
    Pełne wyleczenie po zastrzykach z toksyny botulinowej obserwowane jest u około 75% do 90% chorych po okresie 2 miesięcy od podania toksyny botulinowej. W przypadku nawrotu choroby (~10%) możliwe jest ponowne wstrzykniecie botuliny, stosowanie nitrogliceryny lub leczenie chirurgiczne. W przypadkach trudnych do leczenia możliwe jest jednoczasowe zastosowanie preparatów nitrogliceryny i toksyny botulinowej.
  • WYCIĘCIE SZCZELINY ODBYTU PRZY POMOCY ELEKTROKOAGULACJI
    Zabieg nie wymaga hospitalizacji i jest przeprowadzany w znieczuleniu miejscowym.
    Elektrokoagulacja jest zabiegiem polegającym na usuwaniu zmian skórnych przy użyciu prądu zmiennego o dużej częstotliwości. Istotą zabiegu jest ciepło powodujące termiczne uszkodzenie (ścięcie, koagulację) białek zlokalizowanych w tkance. W trakcie zabiegu powstaje temperatura sięgająca 200 st C, w związku z czym uszkodzenie niepożądanych znamion jest natychmiastowe. Do zabiegu używa się specjalnego aparatu zaopatrzonego w metalowe końcówki (elektrody). Rodzaj użytych elektrod zależy nie tylko od wielkości i lokalizacji zmian, ale też od głębokości ich osadzenia w skórze – mogą to być nożyki, kulki, pętelki lub igły. Końcówki te podlegają sterylizacji po każdym użyciu.
    Jest to zdecydowanie najbardziej nowoczesna metoda leczenia szczeliny. Przy wykonywaniu tego zabiegu niweluje się ryzyko zarażenia chorobami zakaźnymi, a sam zabieg jest praktycznie bezbolesny. Dodatkowym plusem tej metody jest też fakt, że pacjent bezpośrednio po zabiegu może udać się do domu, a dolegliwości pozabiegowe, które mogą mu dokuczać są znikome.
  • LECZENIE SZCZELINY ODBYTU METODĄ KRIOCHIRURGIA
    Zabieg polega na działaniu na szczelinę niską temperaturą, za pomocą ciekłego azotu bądź podtlenku azotu. Sama procedura trwa kilka minut i jest prosta, zostawia natomiast uczucie dyskomfortu w postaci uczucia bólu przez 1-3 godzin. Zazwyczaj wymaga powtórzenia, jednak ze względu na możliwe skutki uboczne, długotrwałe stosowanie tego sposobu leczenia nie jest wskazane.
    Powikłaniem szczeliny odbytu (częściej w przypadku zaniedbanej lub nieleczonej szczeliny) mogą być jeszcze poważniejsze choroby odbytu zagrażające funkcji mięśni zwieraczy odbytu, przetoka okołoodbytnicza lub ropień okołoodbytniczy.